عضویت در کانال تلگرام
 امروز دوشنبه 29 آبان 1396

نگاهی به فیلم اكسیدان و جنجال‌های تحریم این اثر از سوی حوزه هنری

روش‌های اخلاقی‌تری هم برای هجو غربگرایی وجود دارد

حوزه هنری اخیراً فیلم سینمایی اكسیدان را تحریم كرده است و این مسئله واكنش‌هایی را در جامعه سینمایی برانگیخته است.

زمان ارسال خبر 1396/04/06 ، ساعت 11:42
کد خبر : 3672
به گزارش مجمل ، حوزه هنری اخیراً فیلم سینمایی اكسیدان را تحریم كرده است و این مسئله واكنش‌هایی را در جامعه سینمایی برانگیخته است. اكسیدان فیلم ضعیفی است و در رده آثاری جای می‌گیرد كه با رعایت الگوی نخ‌نما شده فیلم‌های كمیك این سال‌های سینمای ایران صرفاً به قصد گیشه ساخته شده است.
 

 اكسیدان بخشی از رمان بینوایان و نیز فیلم آدم برفی را با لحنی كمیك دستمایه داستان خود قرار داده است. ماجرای دزدی از كلیسا، بازداشت از سوی پلیس و جوانمردی كشیش یك سكانس فیلم را تشكیل می‌دهد اما سوژه اصلی فیلم درباره جوانی است كه برای دریافت ویزای اروپا روش‌های مختلفی را می‌آزماید. نسخه حرفه‌ای‌تر و سینمایی‌تر این داستان را بیش از دو دهه پیش داود میرباقری در فیلم آدم برفی ساخته بود، در آن مقطع فیلم به مدت شش سال به دلیل بازی اكبر عبدی در نقش یك كاراكتر زن با سد توقیف مواجه شد. آدم برفی آن زمان خط قرمزی را زیرپا گذاشته بود كه سال‌های بعد دیگر به چراغ سبز تبدیل شده بود، ردپای شوخی‌های اروتیك فیلم به تدریج در آثار كمیك سینمای ایران به وفور جای خود را باز كرد، شوخی‌هایی كه قدری مرز و تفاوت ممیزی‌های سینما با تلویزیون را شفاف كرد و راه را برای سلسله فیلم‌های ضعیفی باز كرد كه از فیلم آدم برفی فقط شوخی‌های سطحی آن را آن هم به شكلی نازل ارائه می‌دادند. آدم برفی پس از توقیف در گیشه بسیار موفق نشان داد؛ اثری كه مفاهیم ملی، میهنی و اخلاقی آن می‌توانست موجب چشم‌پوشی از برخی ارجاعات اروتیكش شود اما فیلم‌هایی كه سال‌های بعد از روی آدم برفی كپی‌برداری شدند بیش از اینكه به سود منافع ملی و اجتماعی ساخته شوند، صرفاً مدلی را الگوبرداری می‌كردند كه از دل آن صرفاً محتوای غیرفرهنگی بیرون می‌آمد.

 
آنجا بهشت نیست

 اكسیدان نیز دنباله‌ای از همان سلسله فیلم‌هایی است كه اساساً هیچ دغدغه فرهنگی پشت ساخته شدن آن قرار ندارد اما به واقع از بسیاری آثار سینمای كمدی ایران چون فیلم گشت2 به نسبت محتوا و پیام نجیبانه‌تری ارائه می‌دهد. اگر‌چه در فیلم با برخی از نمادها و نشانه‌های ادیان شوخی می‌شود اما از كشیش مسیحی و روحانی شیعه فیلم چهره‌ای كاملاً مثبت و منطقی ارائه می‌شود. كاراكتر جوانی كه قصد دارد به هر قیمت از سفارتخانه‌ای اروپایی ویزا دریافت كند به این طریق جنبه‌های منفی فرهنگ و سبك زندگی غربی چون همجنس‌بازی را به چالش می‌كشد، تن دادن به هر خفتی چون تشبه به لباس و رفتار همجنس‌بازان در واقع كنایه به فرهنگ منحط غربی و افرادی است كه از آن‌سوی آب‌ها در ذهن خود بهشت ساخته‌اند، اكسیدان هر قدر درباره كاراكتر روحانیون به عنوان نمادهای دین رعایت حریم ادیان را كرده به درستی درباره نمادهای سبك زندگی غربی بی‌رحمانه عمل كرده است. زنی پولدار كه به جای شوهر با سگ خود محشور است و ادا و اطوارهای مضحكی از او سر می‌زند، در واقع تصویری خنده دار از طبقه بورژوا و مریدان غربگرایی ارائه می‌دهد.
اكسیدان در پرداخت فیلمنامه، دیالوگ و كارگردانی اثر ضعیفی محسوب می‌شود اما محتوای فیلم در مقایسه با بسیاری از آثار نازلی كه در سینماهای حوزه به نمایش در‌می‌آید، حاوی مفاهیم قابل قبول‌تری است.

 
معیار تحریم حوزه چیست؟

تحریم فیلم‌های سینمایی مجوزدار از سوی حوزه هنری سابقه‌ای حدوداً پنج ساله دارد و آغاز آن به سال 91 باز‌می‌گردد، زمانی كه دو فیلم گشت ارشاد1 سعید سهیلی و زندگی خصوصی محمد حسین فرح بخش از سوی حوزه تحریم شد و راه را برای تحریم‌های بعدی این نهاد باز كرد. آنچه درباره تحریم فیلم اكسیدان از سوی حوزه قابل نقد است این مسئله است كه به نظر می‌رسد دلیل تحریم فیلم بخشی از محتوای غیرفرهنگی آن نیست چون شبیه به همین ارجاعات و شاید پررنگ‌تر از آن در آثاری مثل گشت2 یا فیلمی چون «من سالوادور هستم» و آثار طنز نازل دیگر وجود دارد ولی هیچ كدام از این آثار نازل از سوی حوزه هنری تحریم نشده است.

 
محتوای ضد فرهنگی خطرناك‌تر است یا كنایه‌های سیاسی؟
همین تناقض این سؤال را ایجاد می‌كند كه تفاوت اكسیدان با فیلم‌های ضعیفی كه در ژانر كمدی ساخته می‌شوند، دقیقاً چه چیزی می‌تواند باشد كه حوزه هنری را متقاعد به تحریم آن كرده است. با یك بررسی به نظر می‌رسد تنها یك دیالوگ در فیلم مدیران حوزه را به صرافت تحریم اكسیدان انداخته است. جمله‌ای در فیلم وجود دارد كه پیش از اكران فیلم و در زمانی كه تیزر تبلیغاتی آن بیرون آمده بود در فضای مجازی و برخی شبكه‌های اجتماعی دست به دست می‌شد و احتمالاً دیالوگ‌های همین بخش از فیلم وزن اصلی را در تصمیم برای تحریم فیلم ایجاد كرده است. مسئولان حوزه عنوان كرده‌اند محتوای فیلم اكسیدان ضد خانواده است، سلمنا، اما خیلی سخت است بپذیریم مسئله حوزه با اكسیدان این مسئله است، اگر بود فیلم گشت2 و دهها فیلم ضد خانواده دیگر هم باید تحریم می‌شد، پس وقتی صغری، كبری‌ها را كنار هم می‌چینیم به این نتیجه می‌رسیم كه حوزه هنری متأسفانه بیش از اینكه به محتوای غیر‌اخلاقی و ضدفرهنگی حساس باشد روی كنایه‌های سیاسی حساسیت دارد. در صورتی كه این معادله باید برعكس باشد، اتفاقاً حاكمیت فارغ از اینكه انتقاد سیاسی وارد باشد یا خیر، هرقدر منش مداراگرانه‌تری اعمال كند و مخاطب احساس كند این مداراگری وجود دارد به طور قطع به نفع نظام سیاسی تمام می‌شود ولی آنچه نظام اسلامی نباید نسبت به آن تساهل‌گرا عمل كند، اتفاقاً حوزه فرهنگی و اخلاقی جامعه است، كنایه سیاسی در یك اثر هنری اگر مبنای منطقی هم نداشته باشد باد هواست. اینكه در یك فیلم به نظام سیاسی كشور كنایه‌ای سیاسی وارد شود، قاعدتاً نباید مسئله خطرناكی قلمداد شود اما بی‌اخلاقی و محتوای ضد فرهنگی حتماً برای جامعه خطرناك است.
 
 
سابقه تحریم فیلم‌های دیگر در حوزه هنری همین سیاست اشتباه را نشان می‌دهد، آثاری چون زندگی خصوصی و گشت1 نیز بیش از اینكه مشكلات اخلاقی داشته باشند - كه البته داشتند- استاندارد محتوای سیاسی مورد نظر حوزه هنری را زیرپا گذاشته بودند، موضوع آنجایی نگران‌كننده می‌شود كه ارجاعات فرامتنی شبه سیاسی بیش از شوخی‌های اروتیك جنسی برای مدیران حوزه نگرانی ایجاد كند.
 
 

دیالوگی كه باعث تحریم اكسیدان شده، احتمالاً این جمله است: «‌شما تو دنیا یه دونه رئیس‌جمهور به من نشون بده كه صاف صاف داره راه میره، همشون یا ممنوع‌التصویرند یا ممنوع‌الاسمند یا مهاجرت كردن، یا در رفتن». حالا طرح چنین دیالوگی در یك فیلم كمدی نازل چه ثلمه‌ای می‌تواند در اذهان مخاطبانی كه برای دیدن این فیلم می‌روند، ایجاد كند؟ باعث تشویش اذهان عمومی می‌شود؟ نظام سیاسی كشور را تهدید می‌كند؟ باعث انقلاب یا آشوب در نظام می‌شود؟ آیا این توهین به شعور مخاطب در كنار دست كم گرفتن اقتدار نظام جمهوری اسلامی نیست كه برای چنین جمله‌ای فكر كنیم موقعیت یا اقتدار ملی مورد خدشه واقع می‌شود؟
نظام اسلامی خیلی پیشتر از اینها نشان داده كه نسبت به كنایه‌های سیاسی از این دست آسیب‌پذیر نیست، آنچه برای سینما خطرناك است تسامح نسبت به محتوای ضد فرهنگی است. اكسیدان كوچك‌تر و نازل‌تر از آن است كه اقتدار سیاسی را با چالش مواجه كند.

نظرات
آخرین اخبار
. تنهایی، همدم زنان مجرد سالمند
. آپارات از مرحله پرت است!
. كودكان شما این بازی‌ها را می‌دانند؟
. طب سنتی درمانی برای سرطان ندارد
. "اعتراض تعرفه‌ای" یا "بازی با جان بیماران"؟
. سال گذشته مردم چند بار به كلانتری ها مراجعه كرده اند؟
. آخرین جزئیات قتل سولماز و سوگند به دست پدرشان
. بحران مدرك‌گرایی صدای وزارت علوم را هم درآورد
. قماربازان ورزشی كه حال و هوای خوشی ندارند
. خانواده‌ای با 5 رزمنده مدافع حرم
. یا غیبت می‌كنیم یا تهمت می‌زنیم
. قاتل: در افغانستان خودم را به پلیس معرفی كردم
. یتیم اینترنتی!
. تقدیر مشاور دبیر ستاد از برنامه اختصاصی شبكه سه سیما با موضوع امر معروف و نهی از منكر
. علی طهرانی مقدم به عنوان مدیر كل روابط عمومی و امور بین‌المل ستاد منصوب شد
. ارشاد فیلم توقیفی‌اش را بایگانی می‌كند؟
. «نفس» ضعیف جلیل سامان
. تلویزیون پاس گل رمضانی خدا را گل نكرد
. در نكوهش حركت جنجالی یك بازیگر
. آیا تهیه‌كننده «شهرزاد» از كشور فرار كرده است؟
. تب كنگو قابل پیشگیری و درمان است
. صحبتی از رفتن عسكری نیست
. خالكوبی دیوید بكهام به جای ایثار و شهادت !
. امتحانات نهایی و سردرگمی بی‌پایان دانش‌آموزان
. اعتراض و سردرگمی مسافران به بی‌برنامگی مسوولان پرواز 7429 كیش‌ایر
. خروج 20 میلیون ایرانی از چرخه فرزند‌آوری
. ابتذال فرهنگی در خانه‌های میراث فرهنگی!
. كمیته جاده صاف‌كنی اكران بدون مجوزها!
. خنده، طعمه‌ای برای مخاطب انتخابی برای پول
. فریب زنان با عكس‌های فتوشاپی
. سینما در مقابل حمایت انتخاباتی، رانت می‌خواهد
. ساعت 10 و 11 بیشترین زمان تخلفات رانندگی
. تمهیدات ترافیكی پلیس در روز انتخابات
. فیلم دزدان دریایی كارائیب ۵ دزدیده شد
. فوت چهار نفر در آتش‌سوزی مینی‌بوس در تهران
. ولنگاری فرهنگی در تبلیغات انتخابات شوراها
. مظلوم‌نمایی و دروغ تا كجا؟!
. زندگی مستمندان بازیچه دولتمردان
. هزینه‌های پاكسازی شهر را نامزدها بپردازند
. قتل دوست صمیمی به خاطر هندزفری
. گروگانگیری سرباز محافظ برای فرار
. ناجا به هیچ جریان و گروه سیاسی وابسته نیست
. مرزبان مزار ندارد +عكس
. شهرام شكوهی به زودی باز می‌گردد
. «شوك» به «عفت» جامعه توسط پلاس‌های اینترنتی
. نگاهی به ماجرای نیمروز در اكران نوروزی
. اولین اقرار عاملان شهادت 2 مأمور پلیس
. تازه‌ترین واكنش آسوشیتدپرس به انیمیشن نبرد خلیج‌فارس‌2
. فیلمبرداری «پایتخت۵» ۲۵ فروردین آغاز می‌شود
. عبور«ماجرای نیمروز» از مرز دو میلیارد فروش
برترین ها
نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.
©2016 Mojmalnews News. All Rights Reserved