عضویت در کانال تلگرام
 امروز جمعه 28 تیر 1398

ناگفته‌های جنجالی سازندگان «گاندو» درباره حواشی این سریال

سازندگان «گاندو» درباره حواشی جنجالی این سریال ناگفته‌هایی را مطرح كرده‌اند كه آن را در ادامه می‌خوانید.

زمان ارسال خبر 1398/04/14 ، ساعت 13:38
کد خبر : 3719
گاندو

مجمل نیوز: سریال تلویزیونی «گاندو» مدتی است كه از شبكه سه سیما به روی آنتن می‌رود. این سریال كه به یك پرونده جاسوسی- امنیتی واقعی می‌پردازد، در مدت زمان پخش خود توانسته علاوه بر اینكه دنبال كنندگان بسیاری به دست آورد، واقعیت‌های كمتر گفته شده‌ای را به مخاطبان خود نشان دهد.


نشست نقد و بررسی مجموعه تلویزیونی «گاندو» به كارگردانی جواد افشار با حضور این كارگردان، مجتبی امینی تهیه كننده و پیام دهكردی بازیگر نقش جیسون رضاییان جاسوس ایرانی- آمریكایی برگزار شد كه متن كامل آن را در ادامه می‌خوانید:

سریال‌هایی نظیر «گاندو» كمتر در تلویزیون دیده می‌شوند، بسیاری از سازندگان ترجیح می‌دهند سریال‌هایی بسازند كه داستان‌هایی ساده داشته باشند، ایده ساخت «گاندو» چگونه شكل گرفت؟

امینی: این موضوع به حدود سه سال پیش برمی‌گردد كه ما دیدیم جایش در رسانه ملی خالی است و مضمون و نگاه آن شفاف‌سازی بود، نگاه درست به مسائل روز جامعه باید رقم بخورد و خلاء آن در صداوسیما به چشم می‌خورد. بر اساس نیاز روز و مخصوصا دهه گذشته كه چارچوب‌های پیچیده‌ای در حوزه مفاسد اقتصادی، سیاسی و جاسوسی در كشور رقم خورده بود، هیچكس به این مضمون ورود نمی‌كرد و همیشه مطالبه مردمی برای پرداخت به این موضوع بیشتر می‌شد و ما به نقطه‌ای رسیدیم كه بر اساس مقتضیات روز باید پرونده‌های روزی كه آن ور آبی‌ها مدام رویش تمركز می‌كردند را برای مردم به صورت یك درام داستانی ترسیم كنیم و به تصویر بكشیم و این شفاف سازی اتفاق بیافتد.

یك پروژه‌ای بر اساس استنادات واقعی طراحی شد كه چند فصل داشت كه فصل اول آن به موضوع مهمی می‌پرداخت كه در غرب خیلی مورد استقبال قرار گرفت، ولی در داخل خیلی به آن پرداخته نشد. ما هم نمی‌خواستیم این موضوع را خیلی باز كنیم كه روی آنتن و در حال پخش سریال این موضوع باز شود، اما به قدری این موضوع در فضای مجازی گسترده شد كه دیگر نمی‌شد جلوی آن را گرفت و آن هم پرونده مهمی به اسم جاسوسی جیسون رضائیان بود كه شخص اول كشور آمریكا یعنی آقای اوباما با پرونده آن درگیر و پیگیر موضوع بود. حتی وزیر خارجه وقت یعنی آقای جان كری هم درگیر آن بود. حق مطلب در كشور خودمان خیلی ادا نشده بود و برای مردم جا نیافتاده بود كه چرا این موضوع آن قدر مهم است و حتی در مذاكرات برجام خلل ایجاد كرده بود.

شاید در ۱۰ سال گذشته سر موضوع جاسوسی و این دست موضوعات نداشتیم كه رئیس جمهور یك كشور بخواهد به آن ورود كند. اما این موضوع آنقدر مهم بود كه چنین اتفاقی افتاد. پرونده جیسون رضاییان نشان‌دهنده ظلمی بود كه به مردم ما می‌شد. در كنار نشان دادن پرونده رضاییان نیز داستانك‌هایی كه همگی واقعی هستند را با تغییر نام و اسامی آوردیم. این داستانك‌های مختلف نشان‌دهنده رخنه و نفوذ ویژه‌ای است كه در سال‌های گذشته اتفاق افتاده است و در این بخش باید از آرش قادری و جواد افشار كه با سعه‌صدر خود این سریال را به نتیجه مطلوب رساندند تشكر كنم. در ادامه باید بگویم سه سال طول كشید تا این پروژه به آنتن پخش تلویزیون رسید. پروسه تحقیق، نگارش، پیش‌تولید و تولید و پس تولید هر كدام یك سال زمان گرفت. تا به حال اثری با این استاندارد در تلویزیون ما تولید نشده بود و نكته مهم این است كه خلق گاندو این را نشان داد كه بدون عشق مثلثی و با شعار مطالبه‌گری و شفاف‌سازی هم می‌توان سریال ساخت. گاندو نشان داد ذائقه مردم می‌تواند چیز‌های دیگری هم باشد.

همان طور كه اشاره كردید، داستان‌ها واقعی و برگرفته از پرونده‌های امنیتی است. انتخاب این پرونده‌ها با خودتان بود یا به شما سفارش داده شد؟

امینی: ما در حوزه تحقیق و پژوهش به جریان‌های مختلفی رسیدیم كه در كنار هم یك پازل را برای ما تكمیل كرد و پرونده اصلی كه حساسیت همه را برانگیخت و با شروع گاندو همه توجه‌ها به آن جلب شد، متعلق به جیسون رضاییان بود، اما در كنارش پازل‌هایی نیز به عنوان تكمیل‌كننده این داستان قرار دادیم كه در اصل پرونده‌های دیگری را باز می‌كرد.

در تحقیق و پژوهش منابع مختلفی داشتیم كه آن‌ها را كنار هم گذاشتیم و آن چیزی شد كه شما الان می‌بینید.

یعنی از همان ابتدا پرونده جیسون رضاییان را انتخاب كردید و پس از آن تحقیق و پژوهش‌ها پیرامون همین پرونده شكل گرفت؟

امینی: بله. پرونده جیسون رضاییان بود و تحقیق‌ها كنار آن قرار گرفت. در كنار آن با پرونده‌های دیگری مثل مفاسد اقتصادی مواجه شدیم كه پازل ما را تكیمل‌تر كرد. چارچوب ساختار سریال «گاندو» سوای ساختار و پروداكشن كه قصد مقایسه در این بخش را ندارم، برگرفته از مدل سریال «۲۴» و تحقی و پژوهش و فضای پازلی آن برگرفته از سریال «فرار از زندان» است. همان فضا‌های جاسوسی و خلق درام متعدد در موقعیت‌های مختلف را در فرار از زندان داریم و فضای قهرمان محور در بحث امنیت ملی در سریال ۲۴ وجود دارد. ولی شعار گاندو در شفاف‌سازی و ظلمی است كه در حوزه تحریم‌ها و فشاری كه از سمت امریكا به مردم شده، است. ما سعی كردیم واقعیتی را براساس مستندات به تصویر بكشیم.

در این مسیر منابع تحقیق و پژوهش شما چه جا‌هایی بوده است؟

امینی: منابع ما هم آشكار بود و هم غیرآشكار كه امكان دسترسی به آن‌ها مهیا شد، یكسری منابع وجود داشت كه فصلی برای رونمایی از آن‌ها بود.

پس منابع از جایی تأمین شد كه اجازه ورود شما به پرونده‌ها را دادند؟

امینی: بله؛ و نكته در این است كه در گاندو تحریفی شكل نگرفته و تمام خیانت‌هایی كه در این سال‌ها به مردم شده است ب تصویر كشیده شده است.

درباره منابع مورد استفاده شما اختلاف نظر‌هایی وجود دارد، برخی می‌گویند منابع شما اطلاعات سپاه بوده و برخی هم معتقدند كه شما از وزارت اطلاعات پرونده‌ها را گرفته اید. در نهایت منابع شما كجا بوده است؟

امینی: پرونده‌ها متعلق به نظام است و این طور نیست كه بخواهیم طبقه بندی كنیم. اما همین سوال را همان طور كه گفتید خیلی‌ها می‌پرسند كه باید بگویم همه دستگاه‌های امنیتی كشور در كنار هم یك هدف را دنبال می‌كنند كه بحث امنیت ملی و حفظ حریم كشور است. موضوعاتی كه با هم كار می‌كنند شاید موازی نباشد، ولی همه با هم برادر و هم دل و هم سو یك ماموریت را جلو می‌برند. قاعدتاً كیس جیسون رضاییان و پرونده‌های اطراف آن كه در این درام شكل گرفته، برگرفته از فعالیت‌های اطلاعات سپاه است، اما همه دستگاه‌های امنیتی دست به دست هم داده اند و همانطور كه در سریال شاهد هستیم همه دستگاه‌های امنیتی كمك می‌دهند به ماموریت خطیری كه اطلاعات سپاه آن را انجام می‌دهد.

آقای افشار شما قبل‌تر كارگردانی سریال‌های ملودرام و خانوادگی را عهده‌دار بودید و برای اولین بار چنین سریالی را در قامت یك كارگردان تجربه كردید ضمن اینكه این اولین بار بود كه چنین سریالی در تلویزیون ساخته می‌شد.

افشار: معتقدم كه این سریال هم علی رغم همه اشاراتی كه داشتید، یك درام قوی در دل خود دارد.

امینی: به نظر من هیچ گزینه‌ای جز جواد افشار نبود كه بتواند این سریال را به این خوبی بسازد. چیزی كه در گاندو حاكم است، همه بازیگران و عواملی كه در این سریال بودند با دغدغه حفظ امنیت ملی در كار حضور پیدا كردند داشتند و هیچكدام به صرف كسب درآمد با ما همكاری نكردند. گاندو از جمله سریال‌هایی است كه روح دارد و زنده است و این یكی از شعار‌های ما است. این سریال از درون مردم شكل گرفته و همه بچه‌ها با اعتقادات خود پای كار آمدند. همه بازیگران ما از داریوش فرهنگ گرفته تا كوچك‌ترین فرد گروه با تمام وجود در این كار حاضر شدند و معتقدم كه اگر به عقب برگردیم باز هم جواد افشار تنها گزینه كارگردانی این سریال است.

آقای افشار شما در سریال «كیمیا» كه بلندترین سریال تلویزیون به شمار می‌رفت تاریخ را روایت كردید و در بخشی نیز دوران دفاع مقدس را به تصویر كشیدید كه حقیقت تاریخ كشور ماست، اما تفاوت گاندو با آن در این است كه داستان این سریال متعلق به حال است و خیلی از زمان وقوع آن نگذشته و همین موضوع می‌تواند منجر به ایجاد واكنش‌ها و اظهارنظر‌های مختلفی بشود، در حقیقت برای شما یك ریسك به حساب می‌آمد.

افشار: گاندو شاید جزو معدود آثار و بدعتی در تلویزیون در خصوص ساخت سریال بود كه اتفاقاً استراتژیك هم باشد با این معنا كه رویكرد‌ها و اهداف مردم را در داخل و خارج از كشور نشان بدهد و فارغ از جناح‌بندی‌های سیاسی بیشتر در جهت امنیت كشور به تصویر كشیده شود.

این دغدغه هر ایرانی است كه از كشور، اعتقادات و مردمش حراست كند. مردم ما این روز‌ها خیلی تحت فشار هستند و ما بیشتر از ناحیه دشمنان داخلی ضربه می‌خوریم. اینكه برخی در داخل كشور با رفتار و كلام خود آب به آسیاب دشمن می‌ریزند. برخی ناآگاهانه در جهتی حركت می‌كنند كه مردم را آزار می‌دهد از فشار‌های اقتصادی گرفته تا فرهنگی و ... این‌ها همه تحت الشعاع خیانت‌هایی قرار گرفته كه منجر به خیانت می‌شود. این همان دغدغه‌ای بود كه در گاندو به خوبی پرداخته شد و كمی كه پیش رفتیم متوجه شدم جزو مطالبات خودم نیز هست و اصطلاحا یقه گیری كنیم از افرادی كه این خیانت‌ها را انجام می‌دهند. در این سال‌ها هركسی توانسته تا از قدرت و ثروت در جهت منافع شخصی و ضربه زدن به منافع ملی استفاده كند باید با او برخورد شود. حالا می‌خواهد پشت سر هركسی خود را مخفی كند.

همه ما می‌دانیم كه مسئولان نظام حاضر نیستند هیچ ضربه‌ای به منافع ملی كشور بخورد و در خط مقدم حفاظت از كشور قرار دارند، اما نمی‌توان كتمان كرد كه ممكن است كسانی در حاشیه این افراد سوء استفاده نكنند. در سریال گاندو خیلی راحت می‌توانستیم به این موضوع دامن بزنیم. برای مثال اگر اطرافیان من در عملكردشان اشتباه و غفلتی دارند این وظیفه من است كه شفاف‌سازی كنم و اگر بی‌تفاوت باشم، من مسئول هستم و باید پاسخگو باشم. در اینجا هم هدف گاندو این است كه برای مردم شفاف‌سازی كند. ما سعی داریم تا در سریال‌سازی مردم را آگاه كنیم و بگوییم كه می‌توان مطالبه كرد و به طور نمایشی در منظر عموم قرار داد، اما یك روی دیگر سكه این است كه بخشی از ماجرا درام و نمایشی است و در نمایش ممكن است مواردی پررنگ و كمرنگ شود؛ بدین منظور به جهت مصلحت منافع ملی خط قرمز‌هایی لحاظ كردیم كه منجر به اتهام ناروا و تحریف تاریخ نشده باشد و شخصیت‌های برجسته نظام به ناحق از این موضوع ضربه نخورند. اما دست از این مطالبه برنمی‌داریم و معتقدیم هر فردی كه به امنیت ملی ضربه زده باید محاكمه شود و وقتی فیلم‌نامه را مطالعه كردم به تمام این موارد رسیدم.

در سریال‌های تلویزیونی امنیتی- پلیسی ما معمولا عقبه‌ای از شخصیت‌ها را می‌بینیم كه بُعدی از زندگی شخصی آن‌ها نیز به تصویر كشیده می‌شود و بخشی از درام در همین جا شكل می‌گیرد، اما این موضوع را در سریال نمی‌بینیم و فقط وجه كاری ماموران امنیتی دیده می‌شود.

افشار: این موضوع جزو دغدغه‌های اصلی فیلم‌نامه ما بود و مشاوران فیلمنامه هم نگران این بخش بودند، اما خوشبختانه آنقدر این موضوع قدرتمند بود كه لازم نبود و چه بسا ساختارشكنی هم به وجود آمد. از طرفی چنین شكلی نخ‌نما شده بود و خودمان هم دوست نداشتیم و اگر جا‌هایی هم در فیلمنامه بود من خودم آن‌ها را كمرنگ كردم تا بهانه درست نكنیم برای اینكه مخاطب را درگیر كنیم. حتی شما در سریال ۲۴ هم می‌بینید كه چنین حلقه‌ای وجود دارد، اما ما باز هم از این حلقه عبور كردیم.

نشان داد كه می‌توان بدون درام كاذب هم سراغ اصل مطلب رفت و كشش را در همان پرونده‌ها ایجاد كرد.

افشار: بله. دقیقا. اتفاقا در چنین سریالی عبور از حواشی بهتر جواب می‌دهد و كلیشه‌ها دیگر جایی در این سریال نداشت اینكه مثلاً كاركتر‌های مأمور ما به دلیل درگیر شدن در مسائل شخصی شان نتوانند كار حرفه‌ای خود را به درستی انجام دهند. حتی در سریال ۲۴ نیز این موارد دیده شده كه از خط قرمز‌ها عبور نكردند، اما ما از همان خط قرمز‌ها هم عبور كردیم.

در صحبت هایتان روی فراجناحی بودن سریال تاكید كردید، اما زمان پخش ظاهرا این موضوع ازسوی برخی درك نشده و با اعمال فشار تلاش كردند كه محتوای سریال تغییر كند. این تغییرات به كار لطمه نزد؟

افشار: آن‌هایی كه این حرف‌ها را می‌زنند بیایند ثابت كنند كه ما فراجناحی نبوده ایم. اتفاقا در سكانسی محمد می‌گوید پرونده‌ای از طرف واجا به ما داده‌اند تا روی آن تحقیقاتی انجام دهیم و این موضوع دایره همكاری بین نهاد‌ها و سازمان‌ها را نشان می‌دهد كه ما همه دستگاه‌هایی را كه مربوط به یك موضوع ملی می‌شود را به خدمت گرفتیم و این موضوع را شما به وفور می‌بینید. ما هرجا هر پرونده‌ای را می‌خواهیم ورق بزنیم و ورود كنیم اتفاقا صحبت از این میشود كه قوه قضاییه اجازه ورود داده است و این نشان می‌دهد كه همه دستگاه‌ها هم سو با منافع ملی حركت می‌كنند و هیچ وقت هم ما چنین قصدی نداشته ایم و اگر موردی باشد همین الان و در مرحله پس تولید هم جلوی آن را می‌گیریم كه بخواهیم این شائبه به وجود بیاید كه همكاری‌ها جناح بندی شده باشد.

اما ظاهرا این اتفاق افتاده است.

افشار: ما چنین كاری نكرده ایم. حالا اگر كسی ریگی به كفش داشته باشد و بخواهد برداشت متفاوتی ارائه بدهد، متعلق به خودش هست. من با امیر ارتش هم این روز‌ها در ارتباط بوده ام و دوستان ارتشی دیگر هم از ما تشكر كرده اند؛ و ارگان‌های دیگر هم همینطور.

به ارتش اشاره كردید كه اتفاقا قسمت اول سریال درگیر حاشیه‌ای شد كه اختلاف نظر بر سر دستگیری آقازاده‌ای در هواپیما روی داد و اینكه در این كار ارتش دخالت داشته و نه سپاه.

افشار: واقعا نمی‌دانم كه چرا برخی افراد با هدف و غرض‌ورزی خاصی چنین مسائلی را بیان می‌كنند. من تجربه چنین چیز‌هایی را در سریال كیمیا داشته‌ام در حالی كه تعدادی از بازیگران كیمیا در نقش خانواده ارتشی بازی می‌كردند، اما ما همان زمان با شیطنت‌هایی از طرف افرادی كه دغدغه شخصی داشتند مواجه بودیم وگرنه برای رسیدن به صحنه فاخری كه در سریال دیدید بی انصافی است كه برویم دنبال مختصات فنی هواپیما و مسائل این چنینی. اگر من می‌توانستم با یك ماكت هم این كار را بكنم؛ انجام می‌دادم و هیچ وقت نمی‌رفتم ریسك كنم و چند جنگنده بلند كنم كه آن بخش‌ها را بگیریم.

امینی: این‌ها بحث حاشیه‌ای است كه مطرح می‌كنند. ما از لحاظ تولیدی رج شرایط تولید زدیم نه رج واقعیت، نمی‌توانیم گروه را استندبای كنیم كه مثلا بروكراسی یك نهاد هماهنگ شود. اینطور نیست. تغییر لوكیشن می‌دهیم و یك جای دیگر را انتخاب می‌كنیم و می‌گوییم كه اینجا مثلا قوه قضاییه یا بیمارستان است.

موضوع دیگری كه مطرح شد نیز این بود كه می‌گفتند مگر می‌شود برای یك آقازاده‌ای چندین هواپیما بلند شود و بنشیند و فقط پرونده ریگی بوده. نه اینطور نیست. عین واقعیت است و چمدان‌های پول و ارز و بیت المال داشته از كشور خارج میشده و این اتفاق افتاده، ولی رسانه‌ای نشده است. همین اتفاقی كه سر پرونده ریگی انجام شده، چندین بار برای حفظ امنیت بیت المال اتفاقا افتاده است. برخی می‌گویند اگر این طور است پس چرا جلوی اختلاس‌هایی كه انجام شده را نگرفته اند. صد‌ها پرونده بوده كه ۹۰ تای آن‌ها كنترل شده و ۱۰ تای آن پررنگ شده است. برای اولین بار هم این موضوع تصویر شده كه بدانیم این اتفاق با قدرت و اقتدار پیگیری می‌شود برای حفظ بیت المال و بقیه هم باید تصویرسازی میشده كه مردم بدانند.

افشار: این نكته هم مهم است كه برخی اعلام نشده كه سرنخ‌ها از دست نرود و ضعف ساختار رسانه‌ای هم در این بین تأثیرگذار باشد.

امینی: درست است. اما این موضوع همانطور كه گفتم چندبار اتفاق افتاده است و جنگنده‌هایی كه از سپاه بلند شده اند فضای حقیقی دارد و این طور نیست كه اختلاف سلیقه‌ای باشد و در حوزه فیلمسازی پیشرفته ایم. در این موضوع برادران ارتش هم كمك بسیاری به ما كرده اند و جا دارد كه ما هم از این عزیزان در ارتش قدردانی كنیم.

طراحی قصه‌ها به چه شیوه‌ای بوده است؟ در یكسری از نقد‌ها عنوان می‌شود كه فلان موضوع غیر واقعی بوده، آیا مسیر‌ها در دل سریال واقعی بود یا معما‌ها و گره‌ها و داستانك‌های متصل به قصه جیسون رضاییان هم واقعی هستند و یا اقتضاء درام به حساب می‌آیند؟

افشار: در توضیحاتی قبل از شروع سریال این را می‌گوییم كه همه اتفاق‌ها برگرفته از واقعیت هستند، اما شبیه سازی شده اند، خودتان بهتر می‌دانید كه حتی مستندترین اتفاق‌های واقعی تا زمانی كه دراماتیزه و پرداخت هنری نشود، جذابیت لازم را نخواهد داشت و طبیعی است كه نویسنده و ما تا جایی كه در توانمان هست، پی رنگ‌های نمایشی را تقویت می‌كنیم. تمامی اتفاقات بر اساس واقعیت است، اما پرداخت به آن از زوایای گوناگون و نگاه هنری حاكم بر كار از سوی ما سازندگان اعمال شده است. مثلا شما در سریال امام علی (ع) نیز چیزی كه می‌بینید نعل به نعل در تاریخ اتفاق افتاده است، اما كاملا دراماتیزه شده است.

در فضای معماگونه‌ای كه شما رقم زده اید، مخاطب علاقه بسیاری دارد كه بداند این پیچ و خم‌ها چطور بوده و جاسوس‌ها چه شیوه‌هایی داشته اند. چیزی كه كمتر در سریال آن را می‌بینیم.

امینی: برای اینكه ما در واقعیت نمی‌توانیم یكسری فوت و فن‌ها را نشان بدهیم. یك سری موضوعات از لحاظ تخصصی در این ژانر قابل رونمایی نیست و مشاوران بالادستی كه در این ژانر مشاوره می‌دهند، قاعدتا می‌گویند كه به این موضوع ورود نكنید و اگر می‌پردازید با محدودیت تصویر كنید. زحمت آقای افشار هم بوده كه موضوعات را بهینه سازی كرده و خط قرمز‌ها را رد نكند، ولی یكسری چیز‌ها محدودیت‌هایی بوده كه آقای افشار نمی‌توانسته از آن‌ها عبور كند.

در كنار آن‌ها موضوعاتی هم بوده كه اتفاقا آقای افشار بتواند خیلی صریح به آن‌ها بپردازد و واقعیت را تصویر كند؟

افشار: برخی موارد ویژگی ظاهری ندارد برای مثال قاتل یا جاسوس ویژگی ظاهری خاصی ندارد و این كار را خیلی سخت می‌كند كه شما بخواهید در یك زمان كوتاه و فضای دراماتیك بروید سر اصل مطلب و در این شرایط به سمت مسیری می‌رویم كه مخاطب را معطل نكنیم و پل بزنیم و از گذشته عبور كنیم و برویم سر اصل مطلب وگرنه باید ۱۰۰ قسمت سریال بسازیم.

به عنوان مثال گفتند كه برخی اتفاق‌ها مثل قراردادن سیم‌كارت در زیر تابلوی یك میدان واقعی بوده، شما تا چه اندازه از این ترفند‌های واقعی در كار بهره برده اید؟

افشار: ما به دلیل اینكه آدرس دقیقی ندهیم مجبور بودیم آدرس مشابه بگذاریم، اما در حالت كلی شگرد‌ها و شیوه‌های نیرو‌های امنیتی كه بچه‌های ضدجاسوس عمل می‌كنند، قابل استفاده و برملا كردن نیست، ولی سعی كردیم شگرد‌های جاسوس‌ها را برملا كنیم، اما شیوه‌های ضدجاسوسی را زیاد رو نكردیم. اما آنچه كه شما در سریال می‌بینید واقعی است.

آقای دهكردی شما هم از تجربه حضورتان در این سریال بگویید و اینكه از این به بعد شما به عنوان یك جاسوس شناخته می‌شوید.

دهكردی: خدا نكند كه افراد به حال خودشان رها شوند و خدا نكند كه ما به حال و روز رضاییان‌ها و خاوری‌ها برسیم. این نقش منحصر به فرد و متفاوتی بود كه در تمام سال‌های كاری من مهیا شد و فرصت درخشانی بود كه كمتر برای بازیگران پیش می‌آید. جیسون رضاییان یك شخصیت بسیار پیچیده‌ای است آن هم برای من كه سال‌هاست تدریس و كار تئاتر می‌كنم. هم از این منظر و هم از این منظر كه یكی از علاقه‌مندی‌هایم تاریخ ایران، فلسفه، عرفان و جهانشناسی است. بعضی از كار‌هایی كه كار كرده ام درباره تاریخ معاصر بوده و از این بُعد برایم همیشه جذاب هستند. زمانی كه آقای افشار از من دعوت به همكاری در این سریال كرد، حس كردم یك همگرایی داریم برای اینكه بتوانیم كلیشه زدایی كنیم، متأسفانه كار‌هایی كه در ایران با موضوع امنیتی و پلیسی و ... ساخته می‌شود، همگی پلیس‌ها و مأمور‌ها را بیش از اندازه مؤدب و زیباروی نشان می‌دهند در حالی كه این كار خودش به پلیس‌ها توهین می‌كند.

اتفاقا من در یكی از كار‌های مازیار میری نقش پلیسی را بازی كردم كه چاق بود، شكم داشت، چای خور و بامزه بود كه برخی از دوستان نیروی انتظامی كمی دلخور شدند، اما واكنش مردم به این موضوع خیلی خوب بود و می‌گفتند كه ما این آدم را در واقعیت دیدیده ام. آن شخصیت فوق العاده باهوش و زرنگ بود. در كار‌ها هم كلیشه شده كه منفی بودن شخصیت‌ها روی ظاهرشان هم تاثیر دارد. مثلا اگر این فرد اگر جاسوس است پس گوشه چشمش می‌پرد، یا برقی در چشم دارد و یا صدای خشنی دارد و ما از همان لحظه اول می‌فهمیم كه آن شخصیت منفی است. اما ما در گاندو به سمت كلیشه‌ها نرفتیم كه، چون فردی جاسوس هست باید ظاهر منفی داشته باشد و این نگاه در فیلمنامه وجود داشته به سمت كلیشه‌زدایی برویم. از این حیث فضایی بسیار سخت در مقابل من گشوده شد.

نكته مهم هم این است كه شخصیتی كه نقشش را ایفا كردید، مابه ازا واقعی دارد. شما قبل از حضور در این سریال خودتان تا چه حد جیسون رضائیان را می‌شناختید؟ و می‌دانستید كه بوده است؟

دهكردی: من او را می‌شناختم. خیلی هم خوب. با اینكه اهل (فضای مزاجی) و (شبكه‌های اشتباهی) نیستم، اما روز بدون پیگیری خبر ندارم و روزنامه‌ها را می‌خوانم. در همان مقطع زمانی كه خبر‌های رضائیان تیتر یك اخبار بود نیز همه خبر‌ها را واكاوی می‌كردم، اما بازی در این سریال فرصتی مهیا كرد تا دوباره و بهتر او را بشناسم. اما این را بگویم كه قبل از بازی نه فیلمی از او دیدم و نه صدایش را گوش كردم كه این خلق ناب‌تر و خالص‌تر و پالوده‌تر باشد.

یعنی شما قبل از ایفای نقش صوت و تصویری از او ندیدید كه بدانید حركت بدن او چطور بوده و یا چطور حرف میزده است؟

دهكردی: خیر. حتی چندبار صحبتش شد، اما من ترجیح دادم كه این كار را نكنم. فقط چند عكس دیدم و درباره خصایلش خیلی صحبت كردیم. اما اصراری به ساخت مستند نداشتیم، اگر قرار بود مستند ساخته شود شاید هیچكدام از ما در كار نبودیم و فقط و فقط همانند سازی صورت می‌گرفت. اما تلاش جواد افشار بر این بود كه ما خیلی بیراه نرویم و شوربختانه من شباهت‌هایی با جیسون رضائیان داشتم.

گویا برای بازی در این نقش مجبور شدید وزن اضافه كنید؟

دهكردی: بله. من كمابیش چاق شده بودم، اما در اولین جلسه‌ای كه با آقای افشار داشتم او گفت كه باید چاق‌تر شوی و من ۲۵ كیلو چاق‌تر شدم، اما الان حدود ۴ سایز كم كردم. اما از اضافه وزن سخت‌تر ادای لهجه رضائیان بود.

شما زبان انگلیسی تسلط داشتید؟

دهكردی: من زبان انگلیسی و فرانسه را به طور محدود بلدم و خیلی روان نمی‌توانم صحبت كنم. برای این كار مربی زبان پشت صحنه داشتیم كه برای لهجه من زمان زیادی گذاشت.

یعنی شما لهجه جیسون رضاییان را هم ندیدید؟

دهكردی: نه. بعد از اینكه سریال پخش شد متوجه شدم لهجه جیسون رضاییان به این غلظت نبوده، اما قول دیگری شنیدم كه اوایل كه به ایران آمده غلیظ‌تر صحبت میكرده و بعد كمتر شده است. قرارمان نبود كه مستند بسازیم. حتی قرامان تیپیكال كار كردن نبود و از اول هم قرارمان همین بود. مگر وقتی خاوری خاك مملكتش را به توبره كشید و برد و بعد هم با وقاحت تمام گفت كه من سهمم را از سفره انقلاب برداشتم، دو گوش اضافه داشت یا شاخ؟ بنده اگر امروز بخواهم باید وام بگیرم، باید مسیر طولانی را سپری كنم، پس اگر كسی می‌تواند وارد این چرخه كثیف شود پس حتما چیزی در پس پرده آن وجود دارد. اما او ظاهر متفاوتی ندارد.

جیسون رضاییان نمونه كوچك و حقیری از جاسوس هاست. من همه قلبم با این كار است و به آن اعتقاد دارم.

شخصیت جیسون رضائیان را در این مسیر چگونه دیدید و كشف كردید؟

دهكردی: روانشناسی می‌گوید همه انسان‌ها از بدو تولدشان تا زمان مرگ مرتكب همه افعال بشری می‌شوند و هر انسانی با نسبت‌های گوناگون شمه‌ای از انجام هر كاری را تجربه كرده و ما هم خارج از این دایره نیستیم.

مراتب اولی را در این شخصیت چه دیدید؟

دهكردی: جیسون رضائیان یك جاه‌طلب تمام عیار است و در این زمینه مثل مكبث هیچ خط قرمزی ندارد و تمامیت را می‌خواهد. این هدف است و برای رسیدن به هدف هر كاری می‌كند حتی كشتن آدم. من بعدا فیلم مواجه با اوباما یا حان كری را دیدم كه مانند فرزندی كه از آغوش مادر جا مانده به آغوش آن‌ها پناه می‌برد. او یك انسان جاه طلب از جنس هارپاگون در خسیس مولیر است كه می‌تواند به یك بی‌قراری برسد. حالا مهم نیست كه میلیون‌ها كودك بر اثر بیماری در این مسیر جان خود را از دست بدهند دیگر اهمیتی ندارد.

جیسون رضاییان در ایران به همراه همسرش زندگی می‌كرده، اما ما این بخش‌ها را نمی‌بینیم. ظاهرا قصد تصویر زندگی شخصی او مد نظر نبوده است.

دهكردی: نه، در این سریال به صورت گسترده به زندگی جیسون رضائیان نپرداختیم و البته بخش‌هایی پرداخته شده است.

افشار: بخش‌هایی از زندگی شخصی او را می‌بینیم كه البته ترجیح داده‌ایم خارج از كشور باشد. چون داخل ایران مشكلات ساختاری در به تصویر كشیدن داشتیم. به خاطر بحث محدودیت‌های حجاب خارج از كشور را ترجیح دادیم.

امینی: اگر می‌خواستیم به بخش خانوادگی او هم بپردازیم احتمالا تعداد قسمت‌ها به بیش از ۱۰۰ می‌رسید.

افشار: عملكرد شغلی و فعالیت‌های جاسوسی او بیشتر برایمان اهمیت داشت.

دهكردی: جیسون رضاییان به شدت شخصیت پیچیده‌ای دارد و قصه زندگی او این پتانسیل را دارد كه تا ۱۰۰ قسمت به صورت مجزا ساخته شود. او آدم باسواد و باهوشی است كه نباید این موضوع را نادیده بگیریم.

امینی: جالب است بدانید به تازگی و همزمان با پخش سریال، كتاب خاطرات جیسون رضائیان در بازار منتشر شده است.

دهكردی: مردم استقبال بی‌نظیری از سریال داشته‌اند و این اتفاق یك خوشبختی برای كل بدنه فرهنگی این سرزمین است. شكرانه دارد كه ما در این وضعیتی كه دنیای مزاجی و ماهواره‌ها چه می‌كنند، ما مردم را پای تلویزیون نشانده‌ایم كه این سریال را ببینند. ما مردم را پای تلویزیون نشانده‌ایم كه سطح سلیقه‌شان ارتقاء پیدا كند.

در بحث درام باید چیزی بگویی كه مردم نمی‌توانند بگویند در صورتی كه امروزه مردم ما زیر باران اطلاعات قرار دارند، همه سانسور‌هایی كه صورت می‌گیرد آسیبی است كه به ما می‌رسد و باید خدا را شكر كنیم كه مردم حرف صادقانه را از خود ما می‌شنوند.

چرا این سریال امروز آن قدر تحت فشار است؟ بعد از پخش چند قسمت اخیر گاندو عده‌ای از برخی دیالوگ‌ها و اتفاق‌هایی كه در این سریال افتاده ترسیده‌اند، سؤال اینجاست كه مگر ریگی به كفشتان است كه ترسیدید كه تهیه‌كننده ما مجبور می‌شود تا ۵ صبح پای مونتاژ بنشیند و اصلاحاتی را اعمال كند.

ما باید سلف پرتره بسازیم تا خطا‌ها مشخص شود و قدم‌ها را درست برداریم. اگر این اتفاق نیافتاد ما دچار آسیب‌های جدی‌تری خواهیم بود.

همان‌طور كه پیش‌تر گفتم، ظاهرا بحث اعمال فشار اتفاق افتاده و علی‌رغم فراجناحی عمل كردن شما، این برداشت نشده و به همین دلیل فشار‌هایی هم برای جرح و تعدیل به كار وارد شده است.

دهكردی: تفكر و اندیشه‌ای كه همه عوامل این سریال داشتند، دید همه عوامل فراجناحی بودن است چرا كه درد، درد وطن ماست نه دغدغه جناح‌بندی و اگر برخی فشار می‌آورند باید دید چه ریگی به كفش دارند.

آقای افشار درباره انتخاب بازیگران هم توضیح بدهید مخصوصا تیم امنیتی كه بحث‌هایی مبنی بر جوان بودن این گروه مطرح شد.

افشار: مهمترین دغدغه هر كارگردان برای تولید یك اثر انتخاب‌های جلو و پشت دوربین است ما در جلسه‌های مشاوره با تهیه كننده و نویسنده ابعاد شخصیت‌ها را تحلیل كردیم و از جایی به بعد همه چیز به من سپرده شد. سعی كردم شخصیت‌هایی كه در این سریال داشتیم را با روحیات بازیگرش منطبق كنم و بازیگر مورد نظر ویژگی‌های لازم را داشته باشد و یك جا‌هایی نیز دور از كلیشه حركت كنیم. در كنار این موارد انضباطی، اخلاقی و حرفه‌ای بازیگران نیز برایم به شدت اهمیت دارد. من حاضر نیستم با بازیگرانی كار كنم كه اخلاق حرفه‌ای و انضباطی را رعایت نكنند.

در انتخاب بازیگران نقش‌های مأموران امنیتی كه همان سربازان گمنام بودند دلم نمی‌خواست از چهره‌های معروف بازیگری و سلبریتی‌ها استفاده كنم كما اینكه اگر این كار را می‌كردم جذاب‌تر هم می‌شد. اما این ریسك را كردیم و از بازیگران كمتر شناخته شده استفاده كردیم. كمترین سنی كه بین این مأموران داریم شخصیت داوود است كه ۲۳ سال دارد و بالاترین‌شان هم ۳۷ سال. در همان جلسه‌های ابتدایی كه قبل از شروع سریال با مشاوران داشتیم اینكه تعدادی از مأموران امنیتی با وجود سن و سال كم بسیار باهوش بودند و مشرف به زبان بین‌المللی و در كار متخصص. برایمان بسیار جذاب بود و خیلی خوب جواب داده است. معتقدم ما بهترین انتخاب‌ها را در زمینه بازیگران‌مان داشته‌ایم و اگر بازیگر چهره‌ای می‌خواست چنین نقشی بازی كند برایش سخت بود. همه بچه‌ها با دغدغه آمدند و پرتلاش حاضر شدند. من از تمام انتخاب‌هایم راضی هستم. ما در گروه‌مان بازیگری نداشتیم كه بی‌انگیزه بوده و نگاه صرفاً مالی به پروژه داشته باشد و جالب است بدانید بسیاری از بچه‌های گروه گاندو در حال حاضر و بعد از پایان كار درگیر مسائل امنیتی و به روز دنیا و كشورمان شدند و این اخبار را به صورت روزانه دنبال می‌كنند كه از دستاورد‌های كوچك سریال محسوب می‌شود.

 پسر خودتان هم در نقش یكی از نیرو‌های امنیتی سریال گاندو بازی می‌كند.

افشار: پسرم دانشجوی رشته بازیگری است و سال‌هاست كه مشغول به كار است. او در سریال كیمیا هم نقش كوتاهی داشت.

امینی: حضور پسر آقای افشار پیشنهاد من به ایشان بود چرا كه او بازیگر بسیار خوب و توانایی است و به چند جوان نیاز داشتیم كه دیدم جایش در این سریال خیلی خالیست و درخواست كردم كه حضور داشته باشد.

افشار: همانطور كه آقای امینی گفتند خودشان و برخی دوستان به حضور علی در این سریال اصرار كردند. در ادامه نیز ما بازیگر‌های زیادی از اقصی‌نقاط ایران مثل آذربایجان، تبریز، ارومیه، بندرعباس و ... داشتیم و با توجه به ظرفیت محدودی كه وجود دارد در همه كارهایم سعی می‌كنم از بازیگران با استعداد غیر تهرانی نیز استفاده كنم. ضمن اینكه من اولویت برایم شایسته‌سالاری است و اگر علی از پس كار برنمی‌آمد، قطعا او را انتخاب نمی‌كردم.

امینی: ۱۵۰ بازیگر داشتیم.

یكی از بازیگران دیگر شما هم خانم رابعه اسكویی بودند كه اولین حضورشان در جلوی دوربین پس از قطع همكاری با یكی از شبكه‌های خارجی بود. انتخاب ایشان به چه شكل صورت گرفت؟

افشار: با خانم اسكویی از قبل همكاری داشتم و تعدد و زیاد بودن بازیگر منجر شد كه همه به صورت یكسان از نقش‌ها بهره نبرند و بالاخره مشكلات اقتصادی و سرخوردگی‌هایی پیش آمد. خانم اسكویی از جمله بازیگران خوب و بااستعدادی بود كه نتوانست این عرصه را تحمل كند و رفت و وقتی كه برگشت او هم یك انسان و همكار است و دیدم كه بهترین فرصت است تا از دوستان و عزیزان خواهش كنم تا او بتواند برگردد و خوشبختانه این اتفاق افتاد و البته نقشش بسیار كوتاه بود و تنها به اندازه‌ای كه ما بتوانیم برایشان یك مسیری باز كنیم و امیدوارم كه بتواند به راهش ادامه بدهد.

جیسون رضائیان از آن دسته از خبرنگار‌هایی است كه با افراد بسیاری در سطح بالا رفت و آمد‌هایی داشته است، اما ما در سریال این رفت و آمد‌ها را نمی‌بینیم. آیا شما به خاطر ترس از فشار‌های بیرونی و محدودیت با جزئیات به این بخش نپرداخته‌اید یا نه عمدی در كار نبوده است؟

افشار: ما به این‌ها دامن نزدیم تا به كسی برنخورد و ضمن اینكه فعالیت خود را می‌كند و ما می‌دانیم كه او در حال كار خود است و در ادامه سریال رفت و آمد‌های او را به خارج از ایران خواهید دید و او سعی كرده با نفوذی كه در دست داشته نمایندگانی را برای خود دست و پا كند.

ظاهرا او در مراسم‌ها و نشست‌های رئیس جمهور هم حضور داشته؟

افشار: نمایندگانش حضور داشته‌اند. او آدم با نفوذی بوده كه با همین نفوذ هم برای خود منابع بسیار قوی دست و پا كرده بوده است.

گمان بر این بود كه شاید به خاطر برخی فشار‌ها از تصویر این بخش صرف نظر كرده اید.

امینی: در این سریال تحریفی انجام نداده‌ایم و همه چیز بر اساس استنادات واقعی بوده است.

انت‌های این ماجرا به بحث تبادل جیسون رضاییان می‌رسد، در این بخش مخاطب قرار است چه مشاهداتی داشته باشد؟

امینی: بگذاریم كار به انتخا رسید، مخاطب آن را ببیند. حرف زدن درباره آن با این شرایط شاید خیلی درست نباشد و مخاطبان با اشتیاق كار را دنبال كنند.

نكته مهم این است كه در بخش پایانی شما باید برخی روابط و آدم‌ها را واضح‌تر نشان بدهید. این موضوع اتفاق افتاده است؟

امینی: بله. این اتفاق افتاده، ولی باید ببینید. البته باید یك خبر ویژه هم به شما بدهم كه به وایطه مصاحبه جیسون رضاییان و انتشار كتابش، مستند واقعی فعالیت جیسون رضاییان و خیانتی كه به كشور كرده، آماده پخش است كه روز آخر پخش، به روی آنتن خواهد رفت.

 آقای دهكردی شما بعد از پخش این سریال از خارج از كشور واكنشی نداشتید؟

دهكردی: واكنش‌های فراوانی داشتم خیلی‌ها كه تعریف می‌كردند و برخی نیز واكنش‌های تندی داشتند، آنچه در گاندو نشان داده می‌شود ماحصل یك نگاه قلب شده و مخدوش شده جمهوری اسلامی ایران از جیسون رضاییان است. آن‌ها معتقدند كه جیسون رضاییان زیر شكنجه‌های شدید و فشار‌های زیاد وادار به اعتراف شده است. من به هركدام از كسانی كه این حرف‌ها را زده‌اند، گفته‌ام كه من آدم رادیكالی نیستم و قشری با موضوعات برخورد نمی‌كنم و باید پدیده‌ها را واكاوی كنیم تا به نتایجی برسیم. من وقتی نقش او را بازی می‌كنم، از خودم می‌پرسم كه اگر هر شهروند ایرانی-آمریكایی در خاك ایران به جرم جاسوسی دستگیر شود، بابت آزدی او كشور آمریكا حاضر است یك میلیارد و هفتصد میلیون دلار پول نقد بدهد؟ ۲۳ گرورگان ایرانی را آزاد كند؟ وزیر امور خارجه كشور آمریكا برای مراسم استقبال سخنرانی كند و اوباما ضیافت شام می‌گیرد؟ مشخص است كه پاسخ منفی است و همین‌ها نشان می‌دهد كه جیسون رضاییان یك جاسوس است.

بازخورد مردم بسیار هوشمندانه و تحلیل‌ها سطح بالا بود. حالا اینكه برخی نهاد‌ها فشار می‌آورند كه كار را سانسور كنند خنده دار است.

تا به حال واكنش خاص و متفاوتی هم دیده‌اید؟

دهكردی: كتك نخوردم، فحش و تهدید هم نشدم، اما تا دلتان بخواهد تشویق شدم. مردم ما خیلی تشخیص می‌دهند كه ماجرا چیست. اما خیلی‌ها هم ممكن است مخالف این باشند كه چرا ما سریال امنیتی بازی كردم و من در پاسخ می‌گویم كه اگر در این سریال ره مزدوری و شعارزده‌ای می‌دیدم قطعاً ادامه نمی‌دادم. همه ما با قلبمان سر كار حاضر می‌شدیم و با بازی در این سریال می‌خواستم گامی برای كشورم بردارم. تو با خدای خود انداز كار و دل خوش دار كه رحم اگر نكند مدعی خدا بكند...

متأسفانه فضای روشنفكری در جامعه هنری بگونه‌ای است كه به محض اینكه بازیگری در نقش امنیتی و دفاع از میهن خود بازی می‌كند عده‌ای او را كنار می‌گذارند.

دهكردی: این جریان شبه روشنفكری است نه روشنفكری. مبنا، این جریان روشنفكری نیست اگر مبنا روشنفكری باشد طور دیگری است در صورتی كه برخی افراد با اینكه غیر مذهبی بودند ما را تأیید كردند. جریان پرسشگرانه‌ای دارد اتفاق می‌افتد و به همین خاطر از طرف بسیاری مورد تمجید قرار گرفتیم.

منبع: باشگاه خبرنگاران

نظرات
آخرین اخبار
. مخالفت فرمانداری تهران با طرح «زیست شبانه»
. پلمب ۲۶ آرایشگاه برای خدمات‌دهی به جنس مخالف
. وضعیت وقوع جرائم مسلحانه در پایتخت
. واكنش ظریف و زنگنه به ۲ برنامه تلویزیونی
. امروزه هرزه‌نگاری را به ژانر بدل كرده‌اند!
. رونق «بازار فیلم فجر» زیر سایه تحریم/ تبلیغاتی كه نتیجه عكس داشت
. پشت پرده گرانی ۱۰ برابری پیاز/ دلالان پیاز ۱۵ هزار تومانی امروز را ۱۵۰۰ تومان از كشاورز خریده اند
. ملخ‌های صحرایی اگر كنترل نشوند امنیت غذایی كشور را تهدید می‌كنند
. سی‌ان‌جی از اول خرداد گران می‌شود/ تعیین سهمیه ۶۰ لیتر بنزین برای خودروهای شخصی
. پوستر انگلیسی فیلم «۲۳ نفر» رونمایی شد
. كپی كاری بازیگر مطرح سینما در اینستاگرام
. تنهایی، همدم زنان مجرد سالمند
. آپارات از مرحله پرت است!
. كودكان شما این بازی‌ها را می‌دانند؟
. طب سنتی درمانی برای سرطان ندارد
. "اعتراض تعرفه‌ای" یا "بازی با جان بیماران"؟
. سال گذشته مردم چند بار به كلانتری ها مراجعه كرده اند؟
. آخرین جزئیات قتل سولماز و سوگند به دست پدرشان
. بحران مدرك‌گرایی صدای وزارت علوم را هم درآورد
. قماربازان ورزشی كه حال و هوای خوشی ندارند
. خانواده‌ای با 5 رزمنده مدافع حرم
. یا غیبت می‌كنیم یا تهمت می‌زنیم
. قاتل: در افغانستان خودم را به پلیس معرفی كردم
. یتیم اینترنتی!
. تقدیر مشاور دبیر ستاد از برنامه اختصاصی شبكه سه سیما با موضوع امر معروف و نهی از منكر
. علی طهرانی مقدم به عنوان مدیر كل روابط عمومی و امور بین‌المل ستاد منصوب شد
. ارشاد فیلم توقیفی‌اش را بایگانی می‌كند؟
. «نفس» ضعیف جلیل سامان
. تلویزیون پاس گل رمضانی خدا را گل نكرد
. در نكوهش حركت جنجالی یك بازیگر
. آیا تهیه‌كننده «شهرزاد» از كشور فرار كرده است؟
. تب كنگو قابل پیشگیری و درمان است
. صحبتی از رفتن عسكری نیست
. خالكوبی دیوید بكهام به جای ایثار و شهادت !
. امتحانات نهایی و سردرگمی بی‌پایان دانش‌آموزان
. اعتراض و سردرگمی مسافران به بی‌برنامگی مسوولان پرواز 7429 كیش‌ایر
. خروج 20 میلیون ایرانی از چرخه فرزند‌آوری
. ابتذال فرهنگی در خانه‌های میراث فرهنگی!
. كمیته جاده صاف‌كنی اكران بدون مجوزها!
. خنده، طعمه‌ای برای مخاطب انتخابی برای پول
. فریب زنان با عكس‌های فتوشاپی
. سینما در مقابل حمایت انتخاباتی، رانت می‌خواهد
. ساعت 10 و 11 بیشترین زمان تخلفات رانندگی
. تمهیدات ترافیكی پلیس در روز انتخابات
. فیلم دزدان دریایی كارائیب ۵ دزدیده شد
. فوت چهار نفر در آتش‌سوزی مینی‌بوس در تهران
. ولنگاری فرهنگی در تبلیغات انتخابات شوراها
. مظلوم‌نمایی و دروغ تا كجا؟!
. زندگی مستمندان بازیچه دولتمردان
. هزینه‌های پاكسازی شهر را نامزدها بپردازند
برترین ها
نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.
©2016 Mojmalnews News. All Rights Reserved